“ละ-ลาย: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่า” นิทรรศการศิลปะร่วมสมัยโดย สุธี คุณาวิชยานนท์ + 11 ศิลปินรับเชิญชื่อดัง

มิ.ย. 01, 2026 admin ข่าวดีทั่วไทยส่งเสริมสังคม 0

“ละลายเพื่อจดจำ เลือนหายเพื่อคงอยู่” เมื่อกาลเวลาและความร้อนกัดกร่อนฟิล์มเนกาทีฟกว่า 22,680 ภาพ ทำให้ภาพบันทึกประวัติศาสตร์สำคัญ ตั้งแต่กราวด์ซีโร่ นิวยอร์ก, อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย จนถึงพิพิธภัณฑ์ช่องเขาขาด ค่อย ๆ พร่าเลือนแลแตกสลายไปตามกาลเวลา

ภาพทุกภาพเป็นแรงบันดาลใจให้ ศาสตราจารย์ สุธี คุณาวิชยานนท์ ศิลปินร่วมสมัย-นักวิจัยดีเด่น ภาควิชาทฤษฎีศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้มีชื่อเสียงในการสร้างสรรค์ศิลปะเชิงมีส่วนร่วมและตั้งคำถามต่อประวัติศาสตร์ ร่วมกับ 11 ศิลปินรับเชิญหลากหลายสาขา ถ่ายทอดเรื่องราวจากม้วนฟิล์มใน “ละ-ลาย: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่า” เชื้อเชิญให้ตั้งคำถามถึงความเปราะบางของความทรงจำผ่านนิยาม “สิ่งใดที่เราเลือกจะจำ และสิ่งใดที่ปล่อยให้เลือนหาย” ณ อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง ย่านเยาวราช กรุงเทพฯ

โครงการนี้เกิดจากความร่วมมือครั้งสำคัญของ “ภาคีเครือข่าย” ด้านศิลปะและภาพถ่ายชั้นนำของไทย ได้แก่ สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, ภาควิชาทฤษฎีศิลป์ คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และสมาคมนักศึกษาเก่าคณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร พร้อมด้วยพันธมิตรสื่อ (Media Partners) ร่วมขับเคลื่อนพลังการสื่อสาร ได้แก่ Arts Work, The VISLIT และ Happening BKK ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม

ม้วนฟิล์มละลาย: เมื่อวัตถุกลายเป็นอุปมาอุปไมย

ภายใต้แนวคิดที่ว่า ฟิล์มบางม้วนเคยเป็นดั่งพยานในสถานที่และเหตุการณ์ที่มีความหมายร่วมของสังคม การละลายของภาพเหล่านี้จึงไม่ใช่เพียงการเสื่อมสภาพของวัสดุ หากสะท้อนการพร่าเลือนของความทรงจำส่วนตัวและความทรงจำสาธารณะ ที่ไม่อาจยึดตรึงไว้ได้ตลอดไป สุธีได้เปิดคลังฟิล์มเนกาทีฟ (ส่วนตัว) 35 มม. จำนวน 630 ม้วน รวมกว่า 22,680 ภาพ บันทึกทั้งเส้นทางชีวิต การทำงานศิลปะ และเหตุการณ์สำคัญทางสังคมในช่วงทศวรรษ 2520–2540

เมื่อฟิล์มเสื่อมสภาพจากความร้อนและกาลเวลา ภาพที่เคยเป็นพยานแห่งยุคสมัยค่อย ๆ แตกสลายเหลือเพียงร่องรอยของสีและสารเคมี “ละ-ลาย เป็นทั้งนิทรรศการศิลปะและการ (พยายาม) รักษา เป็นการใคร่ครวญถึงความเปราะบางของความทรงจำกับการเลือนหาย ในยุคที่ภาพต่าง ๆ มีมากมายท่วมท้น แต่ประวัติศาสตร์กลับค่อย ๆ เลือนราง” สุธี คุณาวิชยานนท์

11 ศิลปิน 11 มุมมองที่มีต่อความทรงจำ

เพื่อเปิดพื้นที่สร้างสรรค์สู่การตีความที่หลากหลาย สุธีจึงเชื้อเชิญ 11 ศิลปินที่มีชื่อเสียงจากหลากหลายสาขา อาทิ ศิลปะจัดวาง ภาพถ่าย ภาพยนตร์ วรรณกรรม และการออกแบบ มาร่วมสร้างผลงานใหม่ภายใต้กรอบแนวคิดเดียวกัน ศิลปินแต่ละคนจะนําประสบการณ์ ความทรงจํา และมุมมองต่อประวัติศาสตร์ของตนเองมาสนทนากับแนวคิดหลักของโครงการ ประกอบด้วย

ชลิต นาคพะวัน ศิลปินและผู้เชี่ยวชาญการสอนศิลปะเด็ก
ตุลย์ หิรัญญลาวัลย์ นายกสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยฯ และ Leica Thailand Ambassador
ทิววัฒน์ ภัทรกุลวณิชย์ ศิลปินสีน้ำ วาดเส้น และนักเขียนการ์ตูน
น้ำฝน ไล่สัตรูไกล ศิลปินด้านศิลปะสิ่งทอและมรดกทางศิลปวัฒนธรรม
นีโน่ สาระบุตร ศิลปินเซรามิกและศิลปะจัดวาง ผู้เคยร่วม Bangkok Art Biennale
ไพโรจน์ ธีระประภา ศิลปาธรสาขาเรขศิลป์ และนักออกแบบฟอนต์ไทย
มานิต ศรีวานิชภูมิ ศิลปินภาพถ่ายเจ้าของผลงานชุด “Pink Man” ระดับเวนิส เบียนนาเล่
วิภาวี คุณาวิชยานนท์ ศิลปินและนักออกแบบเพื่อสังคม
สุพิชา สอนดำริห์ นักเขียนและบรรณาธิการอาวุโส
อำมฤทธิ์ ชูสุวรรณ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ พ.ศ. 2563
อิ๋ง กาญจนะวณิชย์ จิตรกรและผู้กำกับภาพยนตร์ เจ้าของผลงาน “Shakespeare Must Die”

8 กิจกรรมไฮไลต์ ที่ไม่ควรพลาดตลอด 1 เดือนเต็ม!

นอกจากศิลปินทั้งหมดจะมาร่วมสร้างสรรค์ผลงาน นิทรรศการในครั้งนี้ยังจัดให้มี 8 กิจกรรมพิเศษที่ออกแบบมาสำหรับผู้ชมทุกกลุ่ม ได้แก่

กิจกรรมวันเปิดนิทรรศการ (เสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 | เวลา 16.00 – 19.00 น.) ดื่มด่ำเสียงดนตรีสดสุดพิเศษโดย Boon Boon และ Mono ล้อมวงฟัง 12 ศิลปินร่วมเสวนาในหัวข้อ “อะไรละ-ลาย?” และ Artist Walk-through ศิลปินร่วมนำชมและเล่าเรื่องราวเบื้องหลังนิทรรศการด้วยตนเอง

Rubbing Print for Fun: ศิลปะเด็กอายุ 8 ปีขึ้นไป ร่วมขีดเขียนและทำภาพพิมพ์ด้วยเทคนิคการถู (Rubbing) เรียนรู้ศิลปะแบบสนุกสนาน วันที่14, 20, 21, 27, 28 มิถุนายน และ 4, 5, 11, 12 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.30 – 17.30 น.

ทัศนศึกษาเรียนรู้ชุมชน (เยาวราช–ไชน่าทาวน์) 1: “ยลศิลป์ถิ่นเยาวราช” นำโดย ศ.ปิยะแสง จันทรวงศ์ไพศาล

เดินเท้าสัมผัสเสน่ห์วิถีชีวิตไทย-จีน เช่น ศาลเจ้าแม่กวนอิม มูลนิธิเทียนฟ้า, ซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติฯ ร.9, ศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช วัดไตรมิตรฯ, ศาลเจ้าไต้เสี่ยฮุกโจ้ว และซุ้มประตูวชิรธำรง ร.10 ในวันที่ 20 และ 28 มิถุนายน 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

ทัศนศึกษาเรียนรู้ชุมชน (เยาวราช–ไชน่าทาวน์) 2: “เดินชมศิลปกรรมวัดไทยในไชน่าทาวน์” นำโดย อ.ดร.ปติสร เพ็ญสุต ชมจิตรกรรมช่างฝีมือปลาย ร.4 ที่วัดกันมาตุยาราม, ฟังเรื่องราวผู้หญิงสร้างวัดที่วัดคณิกาผล (วัดใหม่ยายแฟง) และจิตรกรรมช่างหลวงยุคต้นกรุงฯ พร้อมจระเข้ในตำนานที่วัดจักรวรรดิราชาวาส ในวันที่ 27 มิถุนายน 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

Art Day: Life Is Sooo Fun, When Am NooONE: เวิร์กชอปศิลปะบำบัดโดย สุพิชา สอนดำริห์ ล้อมวงเดินรอบโต๊ะและวาดภาพตามสัญญาณเสียง ปล่อยใจให้สนุก ละลายตัวตนและความคาดหวังลงบนผืนกระดาษ ไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานการวาดรูป วันที่ 4 กรกฎาคม 2569 | เวลา 10.30 – 12.00 น.

วาด เดิน ชิม ลิ้มรส แกงกะหรี่จีน: เวิร์กชอปสเก็ตช์ภาพชุมชนโดย ทิววัฒน์ ภัทรกุลวณิชย์ จาก Bangkok Sketchers สำหรับผู้มีอายุ 12 ปีขึ้นไป ชม Skyline เยาวราชบนดาดฟ้าที่จอดรถวัดชัยภูมิ, สำรวจตู้กับข้าวชาวจีนที่ศาลเจ้าเล่งบ๋วยเอี๊ย, ชมภาพจิตรกรรมฝาผนังวัดกันมาตุยาราม, เยือนร้านร้อยปีเอี๊ยะเซ้ง กงษี และปิดท้ายด้วยการชิมและวาดรูปที่ร้านข้าวแกงกะหรี่เจ๊กปุ้ย วันที่ 4 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

ชุมชนบันทึก (ภาพ): เวิร์กชอปถ่ายภาพชุมชนโดย ตุลย์ หิรัญญลาวัลย์ (สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยฯ) สำหรับผู้มีอายุ 12 ปีขึ้นไป เรียนรู้กลยุทธ์การมองมุมกล้องและการเล่าเรื่องจากช่างภาพมืออาชีพผ่านกล้องโทรศัพท์มือถือคู่ใจ ลงพื้นที่บันทึกวิถีชีวิตและสถาปัตยกรรมเยาวราช วันที่ 5 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

มันดาลา: ศิลปะแห่งการบำบัด: เวิร์กชอปมันดาลาบำบัดโดย ณัฏฐ์ชิชา ผ่องสุวรรณา กิจกรรมศิลปะเชิงกระบวนการ (Process-Based Art) ที่ใช้พื้นที่วงกลมของมันดาลาสำรวจอารมณ์และสภาวะภายใน เหมาะสำหรับวัยทำงานหรือผู้ที่ต้องการพักใจ เรียนรู้ที่จะโอบรับ “ความไม่สมบูรณ์แบบ” ของชีวิต วันที่ 11 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.00 น.

อาคารเก่าย่านเยาวราช ในฐานะ “ความทรงจำที่ยังมีชีวิต”

นิทรรศการในครั้งนี้จัดขึ้น ณ อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง เลขที่ 131 ถนนเยาวราช ซอย 2 แขวงสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร อาคารเก่าแก่ในย่านเยาวราช ตัวอาคารเปรียบเสมือน “พยาน” ของกาลเวลา ผู้ชมจะได้พบกับผลงานศิลปินทั้ง 12 คนที่จัดแสดง กระจายอยู่ทั้ง 5 ชั้นของตัวอาคาร

ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของงาน “ละ-ลาย: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่า” ที่เปิดพื้นที่ให้ผู้ชมได้แลกเปลี่ยนมุมมองต่อประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่าในหลากหลายมิติ กิจกรรมทั้งหมดไม่มีค่าใช้จ่าย พร้อมเปิดรับสมัครบุคคลทั่วไปโดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานด้านศิลปะ ได้ตามรายละเอียดนี้

รายละเอียดนิทรรศการ

ระยะเวลาจัดแสดง: 13 มิถุนายน – 12 กรกฎาคม 2569
พิธีเปิด: วันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 เวลา 16.00 – 19.00 น.
สถานที่: อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง 131 ถนนเยาวราช ซอย 2 แขวงสัมพันธวงศ์ กรุงเทพฯ 10100

ข่าว Lek..Yotita โอดี้ :NEWS รายงาน